Zalety krytyki – Krytyka na forum publicznym

Jak mówi sama teoria systemów, w każdym systemie mogą nastąpić konflikty. Tak jest w systemie jako państwo, gdzie nauczycielom nie odpowiadają zarobki, jak i w zespołach, gdzie jedna osoba zawadza drugiej. Niby coś oczywistego, a jednak krytyka na forum publicznym spotyka się z niechęcią, zwłaszcza z problemami zespołu.

Przez kilka ostatnich dni rozmyślałem na temat zalet publicznej krytyki oraz tego skąd bierze się niechęć do publicznej krytyki w zespołach (lub nawet firmach). Choć na pozór publiczna krytyka kojarzy się z linczem i nietaktownym zachowaniem, ma ona swoje pozytywne aspekty, które mogą przynieść pewne korzyści.

Strefa kompetencji

Z moich obserwacji życia codziennego wynika, że ludzie cierpią na niezwykle ciekawą przypadłość – strefę kompetencji. Polega to mniej więcej na tym, że każdy posiada swoje predyspozycje, będące jego (jak sama nazwa wskazuje) kompetencjami. Wcale nie musi to być powiązane z zawodem jaki się wykonuje, choć taki przypadek najlepiej to obrazuje. Zwłaszcza w zawodach specjalistycznych.

Wkraczanie na tego typu strefę lub nawet jej naruszanie, odbierane jest często jako atak na samą osobę. W takiej sytuacji mechanizm obronny przyjmuje dwie formy: obrażenie się lub wykłócanie swoich racji. Widać to doskonale w dyskusjach internetowych, zwłaszcza wśród programistów na grupach dyskusyjnych, gdzie każdy to ma „swojszą rację” (nie umniejszając jej nikomu!). Z tą jednak bywa tak, że jest zależna od punktu widzenia i właśnie dlatego rozmowa na forum publicznym ma swoje pozytywne strony.

Krytyka na forum publicznym

Często słyszę, że pewne uwagi powinienem kierować bezpośrednio i prywatnie do danej osoby, że niepotrzebnie wyciągam te kwestie na forum publiczne. Również często przyznaję rację i przepraszam, a tego typu uwagi kieruję rzadziej. Jednak uważam, że w przypadku pracy zespołowej stanowimy pewien system, a problem jednostki jest problemem nadrzędnego systemu. Inaczej mówiąc, jeśli członek zespołu ma jakiś problem, to dotyczy on całego zespołu (choć każdy może postrzegać go inaczej lub nie dostrzegać go wcale). I tu niewątpliwą pomocą jest krytyka na forum publicznym, bo każdy członek zespołu może odnieść się do problemu, poznać różne perspektywy zagadnienia albo stwierdzić jego brak!

Skąd więc bierze się niechęć do otwartego rozmawiania o własnych problemach? Ponieważ nie potrafimy przyjąć krytyki. Albo się obrażamy, albo czujemy dyskomfort na tle reszty zespołu, a to bezpośrednio wiąże się ze strefą kompetencji. Jeśli ktoś zwróci nam uwagę, że robimy coś źle w obszarze rzeczy na których się znamy, to z pewnością będzie nas to bolało. Bo przecież jak spojrzeć w oczy kolegom, skoro dało się ciała? To właśnie jest głównym powodem, dlaczego w naszej kulturze nie zwracamy komuś uwagi publicznie: nie chcemy stawiać go w niekomfortowej sytuacji.

Poddając powyższe teorie luźnej obserwacji zauważyłem, że ludzie potrafiący przyjmować krytykę mają większe skłonności do poddawania jej pod dyskusję. Dzięki temu mogą znaleźć aspekty, w których mogą doskonalić siebie jako jednostkę oraz pozytywnie wpływać na zespół.

Umiejętność przyjmowania krytyki

Krytykując drugą osobę wytykamy jej błędy, ale pamiętajmy, że celem nadrzędnym jest motywacja do zmiany! To w konsekwencji daje rozwój. Krytyka na forum publicznym daje możliwość weryfikacji zasadności obiekcji. Żeby to lepiej zobrazować: jeśli ktoś stwierdzi, że noszenie różowej koszulki jest niemęskie to inne osoby mogą to potwierdzić lub temu zaprzeczyć. Buduje się więc obiektywny obraz postrzegania problemu, konfrontują się temperamenty i wypracowują się naturale pozycje w zespole. Daje to możliwość przede wszystkim niwelowania błędów i konfliktów w zespole, a także umożliwia zapobieganie lub szybszą redukcję problemów w przyszłości.

Jeśli krytyka będzie moderowana, to może przynieść jeszcze więcej pozytywów. Przykładowo jeśli w zespole zbyt często występują konflikty, to znaczy że zespół jest niesprawny lub nie potrafi rozwiązywać problemów i można podejmować dalsze kroki. Jeśli natomiast jest to sporadyczne, to zespół wypracowuje pewien proces autonomicznego rozwiązywania konfliktów.

Warto tu także napomnieć o konieczności budowania konstruktywnej krytyki, bo tylko taka ma jakikolwiek sens. Wszelkie złośliwości każdy powinien zachować dla siebie.

Nie popadaj w skrajność

Należy też pamiętać, że skrajności są złe. Oznacza to, że nie powinniśmy wyciągać najmniejszego problemu na cały zespół. Trzeba zachować zdrowy rozsądek i zastanowić się co do istotności takiego problemu oraz czy rzeczywiście dotyczy on zespołu, czy może tylko jego części. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że wystarczy zwrócić uwagę bezpośrednio.

Uważam, że warto rozmawiać i wytykać błędy w zespole na jego forum z uwzględnieniem powyższych kwestii. Warto także zastanowić się, jaka jest nasza strefa kompetencji, w jaki sposób reagujemy na jej podważanie, czy przypadkiem nie powinniśmy tego zmienić? Konsekwencją tego jest konieczność wypracowania umiejętności przyjmowania krytyki. Nie ma też co się zbytnio przejmować własnymi błędami, bo przecież każdy je popełnia. Niewątpliwą wartością jednak będzie umiejętność naprawy takich problemów lub zapobieganie im w przyszłości.

A jakie jest wasze zdanie w tym temacie? Czy publiczna krytyka powinna być pewnym standardem w zespołach, czy lepiej kierować problemy do przełożonych z prośbą o anonimowość?

Zobacz także

Koniecznie przeczytaj inne posty!

Historia o mnie

Moja historia jest całkiem złożona. Poruszam kwestie dzieciństwa, w którym to już zaczął kształtować się mój charakter – czyli o tym, w jaki sposób przeżywałem nie tylko piękne chwile.

czytaj dalej

Dyskusja

Zapraszam do komentowania. Pamiętaj, aby nie obrażać innych.